Amsterdam door! Wandelingen Het Parool

Sinds half april 2021 schrijven Gijs & Floor iedere week een route speciaal voor Het Parool. Je kunt alle routes terugvinden op hun eigen nieuwe site: amsterdamdoorgijsenfloor.nl

Ook maakten zij een podcast, en daar komen er binnenkort nog meer bij.

All I Want for Christmas is You
Amsterdam ligt er verlaten bij. Alle tijd dus om te wandelen in de stad en coronaproof met elkaar in kerstsferen te komen. Stadswandelaars Gijs Stork en Floor van Spaendonck (in voorjaar 2021 verschijnt hun (HIER TE BESTELLEN!) boek Amsterdam door! Gijs & Floor) hebben een wandeling uitgezet langs de kerstplaatsen in de stad, van de locatie waar Maria Carey graag logeert, kerken, de beste kerstversiering maar ook de opvangplaatsen voor daklozen en koek & zopie. En eindelijk antwoord op de vraag waar de kerstboom op de Dam vandaan komt. 

Deze twee routes, speciaal gemaakt voor de lezers van Het Parool, starten allebei op de Dam! Hieronder eerst “Oost”, daaronder “West”. Wandel ze!

>>> >>> Kerstwandeling OOST <<< <<<

De kerstboom op de Dam is ook nu op zaterdag iets te druk door de vaste demonstratie-groepjes maar ook van een afstand goed te bewonderen. De Kerstboom op de Dam wordt jaarlijks uit de Duitse Ardennen gehaald, is ongeveer 20 meter hoog en versierd met 40.000 LED-lampjes. Op 8 januari worden de olifanten en giraffes van Artis de eigenaar van de stam en de takken om ermee te spelen. Overigens: qua kerstverlichting-klasse spelen de Dam en de Bijenkorf in de top van Amsterdam.

In de Pijlsteeg bevindt zich een van de oudste proeflokalen van de stad. Likeurstoker en -schenker Wijnand Fockink  is beroemd vanwege zijn jaarlijkse Kerstborrel-likeur, dit jaar met o.a. speculaaskruiden. De “Kerstborrel 2020” was een enorm succes en is al uitverkocht, maar er is nog veel passends bij het kerstdiner te verkrijgen. Door de Pijlsteeg lopen we naar de Oude Burgwallen en steken we door naar de Nieuwmarkt. 

De Nieuwmarkt heeft de meest Amsterdamse Kerstboomverkoop – hier staat al 20 jaar Sanny van Davidsboom, de grootste kerstboom-leverancier van Nederland. Sowieso is de Nieuwmarkt met de Waag, koffie en chocolade-punten en kerstliedzangers een bezoekje waard. Het plein is ook weer groot genoeg om op enige afstand met de buurtgenoten te praten. We steken de Nieuwmarkt over en lopen via de Keizersstraat (langs de mooie etalages met miniaturen bij café Stevens en de lekkere Italiaan en Thai) naar de Kromboomsloot.

De Kromboomsloot kent een aantal indrukwekkende gebouwen zoals Schottenburch (het oudste pakhuis van Amsterdam ), de Armeens-Apostolische Kerk (een in 1715 verbouwd pakhuis) maar dit is een kerstbestemming vanwege de vijf aaneengesloten panden aan de Kromboomsloot en Oudeschans. Hier ontwikkelde spelletjesfabrikant Jumbo bekende spellen als ‘Stratego’. We steken via de Oudeschans, Snoekjesgracht door naar de Anthoniebreestraat, langs het Pinto-huis waar overigens in 1696 tijdens het Aansprekersoproer het steenrijke huishouden van de familie Pinto het moest ontgelden met een plundering. Als een echte Scrooge/ kerst verhaallijn is het eeuwen later goed gekomen en het heeft de plek een gemeenschappelijke functie gekregen. Via het grote gebedshuis en herdenkingsplaats voor de Surinaamse decembermoorden bij de Mozes en Aaronkerk, steken we over naar een van de twee oudste originele synagogen van Europa.

Hier is na Chanoeka, midden december, rond kerst, de mooiste en meest indrukwekkende verlichting in de stad, namelijk de kaarsen van de Portugese synagoge (1675). De geelkoperen kroonluchters zijn gerestaureerd en uniek door hun grootte. Meer dan 1000 kaarsen vormen de enige verlichting in de synagoge. Er worden regelmatig evenementen georganiseerd zodat je het licht ook kan bewonderen, zoals bij de concerten bij kaarslicht. Dit jaar natuurlijk niet, helaas. 

Vanaf het MR Visserplein steken we over naar de Nieuwe Herengracht 18, omdat hier de kerstgedachte al eeuwenlang een vaste plek heeft gekregen. Nu heet de organisatie Wereldhuis (waar voedselbank en andere hulp voorhanden zijn) maar het hele complex werd ooit gebouwd als het Corvershof met als doel “te helpen waar geen helper is”. Het Corvershof – achter het wereldhuis – is vernoemd naar de stichter, Joan Corver [1688-1719]. Het echtpaar Corver-Trip woonde in de Gouden Bocht, aan Herengracht 456 en bleven kinderloos. Bij hun dood laten ze aan de Nederduitsch Hervormde Diaconie een bedrag van ruim 160.000 gulden na.

Via de binnentuinen van het Covershof lopen we verder langs de Amstel – langs Carré, goed versierd en dit jaar met een eigen kerstbal in het aanbod om het theater te steunen. (zie http://carre.nl/pagina/webshop) We houden stil bij het Amstelhotel omdat de grootste kerst-hit artiest Maria Carey hier logeerde bij haar optreden in Amsterdam. Via de Torontobrug steken we over naar de Stadhouderskade.

Op de hoek Stadhouderskade is de kerststal gedachte ook springlevend; hier zit AMOC, een locatie van de regenboog-organisatie. Voor de kwetsbare groep buitenlanders in de stad heeft AMOC een specifiek aanbod. Ze krijgen overdag opvang in de inloop en er is een beperkte nachtopvang waarmee 24 uur per dag opvang in een crisissituatie is gegarandeerd.

Langs de barmachtigheid wandelen we de wereld binnen van macht en geld; het complex van De Nederlandse Bank doemt voor je neus op; de goudstaven zijn recent verhuisd vanwege de verbouwing maar de kerstversiering trekt zich daar niets van aan. 

Voor het bankcomplex slaan we rechtsaf naar de Utrechtsestraat; bekend om de mooiste kerstetalages en straat versiering. De straat biedt behalve etalages ook veel afhaalpunten voor eten en koffie. Toch stellen we voor de straat uit te lopen, bij het Rembrandtplein even je ogen dicht te doen en te denken aan de kerstmarkt en ijsbaan die er horen te zijn en dan snel door te steken naar de Drie Graefjes op het Rokin: de meest populaire taarten/muffin zaak bij de Amerikaans en Antilliaanse Amsterdammers; normaal staat er een rij voor de deur, maar nu is het relatief rusting en kan je een van de geweldige cakes, taarten of kerstbonbons uitkiezen; een traktatie na deze kerstronde. 

Vrolijk kerstfeest! De route én het kaartje zijn hieronder te downloaden

>>> >>> Kerstwandeling WEST <<< <<<

De kerstboom op de Dam is ook nu op zaterdag iets te druk door de vaste demonstratie-groepjes maar ook van een afstand goed te bewonderen. De Kerstboom op de Dam wordt jaarlijks uit de Duitse Ardennen gehaald, is ongeveer 20 meter hoog en versierd met 40.000 LED-lampjes. Op 8 januari worden de olifanten en giraffes van Artis de eigenaar van de stam en de takken om ermee te spelen. Overigens: qua kerstverlichting-klasse spelen de Dam en de Bijenkorf in de top van Amsterdam.

We lopen de Dam af richting de Nieuwe Kerk en passeren rechts het paleis op de Dam. In de Nieuwe Kerk staat het grootste historische orgel van Nederland die in de zeventiende eeuw al dagelijks werd bespeeld. Deze weken zouden organisten Henk Verhoef en Bernard Winsemius het Kerstconcert en het Nieuwjaarsconcert spelen.

Op de hoek bij de Nieuwe Kerk is de voormalige kerstwinkel nu goed gevuld met Russische poppetjes en versieringen die niet onderdoen voor de kerstglitters. We steken over naar de Spuistraat en lopen langs de kerk zonder toren die er dankzij klagende omwonenden niet kwam, door de architect Cuypers. Daarnaast, op nummer 4, was de Gaarkeuken van 1870 . Loop door naar de kop van de Singel om een ode te brengen aan een van de meest bekende plekken van barmhartigheid; de Koepelkerk waar jaarlijks het Leger des Heils het beroemde kerstdiner organiseert voor 400 daklozen.

We steken over naar de Brouwersgracht en lopen dan de Keizersgracht op. Op nummer 149 zit het luxe Canal House Hotel dat ooit onderdak gaf aan George Michael. Met Last Christmas in ons achterhoofd kunnen we deze plaats niet overslaan. We naderen de Westerkerk met aan de rechterhand het homomonument – helaas met een verschoten kerstkrans – en een zeer olijke en fotogenieke oliebollenkraam met heerlijke appelbeignets. 

De Rozengracht lonkt met vrolijke rode-rozenverlichting en dat is een aanrader als je ook Indiase, Turkse of Perzische lekkernijen wilt proeven. Aan het einde van de Rozengracht slaan wij linksaf langs de kaasklassieker Kef (iets te druk) op weg naar het Stoelenproject onder de garage Marnixstraat. Maria en Jozef hadden hier zeker overnachting gekregen. Het Stoelenproject is de meest laagdrempelige avond- en nachtopvang van Amsterdam. De opvang is sober, maar veilig, warm en gratis. Elke avond en nacht verblijven er 50 daklozen in de opvang aan de Marnixstraat. De opvang deelt de begane grond met het zeer populaire Surinaamse restaurant De Waterkant, nu ook nog steeds bereikbaar voor afhaalmaaltijden- het ruikt er heerlijk!

We besluiten niet af te slaan naar het oliebollenwalhalla op de Bilderdijkstraat en nog wat verder op de Ten Katemarkt maar verder te lopen naar het Leidseplein omdat daar als vanouds op 1 januari de Gijsbrecht werd opgevoerd. Nu alles dicht is, moeten we Van den Vondel zelf maar gaan lezen!

Ook aan het Leidseplein zit de ultieme dameszaak Tesselschade Arbeid Adelt. Los van het feest aan handwerkartikelen is Tesselschade-Arbeid Adelt (1871) opgericht als eerste Nederlandse vrouwenvereniging. De vereniging is nog steeds erg actief met haar steun aan vrouwen en pleit voor economische zelfstandigheid.

We draaien nog een keer rond op het Leidseplein en zien denkbeeldig de mini-ijsbaan, volle cafés en kerstverlichting. Hoewel de stad kariger is versierd in vergelijking met de voorgaande jaren, oogt de Leidsestraat pijnlijk donker; waren de winkeliers hier te zuinig om een lampje in te draaien? Op rechts kijken we de Kerkstraat in en zien daar in de kerstgedachte Club Church. 

Aan het einde van de donkere tunnel met slechts een enkele etalage om blij van te worden, treffen we restaurant Morlang op de Keizersgracht met een fijne afhaal. Ook zit hier het onvolprezen Stach bij de Heiligeweg met de erwtensoep van chef Joris Bijdendijk en Brandt & Levie worstmakers. Trakteer jezelf op wat warms! 

Vrolijk kerstfeest! De route én het kaartje zijn hieronder te downloaden.

Benieuwd geworden naar het boek? Je kunt het via deze link voorbestellen, dan krijg je het gesigneerd en al thuisbezorgd in het voorjaar!